Người cận nghèo vẫn chưa được tiếp cận với dịch vụ y tế có chất lượng

Luật bảo hiểm y tế (BHYT) đã triển khai được hơn được 2 năm (Luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2009 và triển khai toàn diện từ ngày 1/1/2010), bước đầu đã bảo vệ quyền lời của người tham gia bảo hiểm y tế; tăng cường khả năng tiếp cận và sử dụng dịch vụ y tế có chất lượng. Tuy nhiên, Luật vẫn tiếp tục bộc lộ một số tồn tại, vướng mắc cần tháo gỡ để bảo đảm quyền lợi cho người tham gia và thuận lợi cho các đơn vị trong tổ chức thực hiện.


Gần 60% dân số tham gia bảo hiểm y tế

Theo Vụ Bảo hiểm y tế, tính đến tháng 12/2010, tổng số người tham gia bảo hiểm y tế là 50,77 triệu người, đạt tỷ lệ bao phủ gần 60% dân số, tăng 11 triệu người so với năm 2008 – thời điểm Luật Bảo hiểm y tế chưa có hiệu lực. Hiện có hơn 9 triệu người có thẻ bảo hiểm y tế (gần 20% số đối tượng) đăng ký khám chữa bệnh ban đầu tại tuyến xã; 61% số đối tượng đăng ký tại bệnh viện huyện và tương đương và 19% đăng ký tại các cơ sở tuyến tỉnh và trung ương. Đặc biệt quy định cho phép các cơ sở khám chữa bệnh ngoài công lập đủ điều kiện chuyên môn kỹ thuật ký hợp đồng khám chữa bệnh cho người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế và mở rộng đăng ký ban đầu tại tuyến huyện, xã nhằm duy trì quy định về chuyển tuyến, giảm quá tải cho các bệnh viện tuyến trên; đồng thời tạo điều kiện cho người tham gia bảo hiểm y tế có thể lựa chọn nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu phù hợp.

Đến cuối năm 2010, cả nước đã có 359 bệnh viện (chủ yếu là tuyến huyện chiếm 16,5% cơ sở khám chữa bệnh bảo hiểm y tế) của 50/63 địa phương áp dụng cơ chế thanh toán theo định mức; đồng thời hình thức thanh toán kết hợp giữa định suất và phí dịch vụ và thanh toán trọn gói theo ca bệnh áp dụng thí điểm tại một số bệnh viện bước đầu cho kết quả tốt, bảo đảm quyền lợi của người bệnh và cơ sở khám chữa bệnh. Ngoài ra, phương thức thanh toán theo trường hợp bệnh cũng bắt đầu được áp dụng thí điểm tại 2 bệnh viện của Hà Nội (Thanh Nhàn và Ba Vì) với 4 nhóm bệnh là: viêm ruột thừa, viêm phổi người lớn, viêm phổi trẻ em và đẻ thường. Bước đầu, các phương thức thanh toán trên đã tạo sự chủ động cho các bệnh viện trong điều hành hành kinh phí của bệnh viện, nâng cao trách nhiệm các bên liên quan trong quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn kinh phí bảo hiểm y tế.

Gần 90% người cận nghèo chưa tham gia bảo hiểm y tế

Theo bà Tống Thị Song Hương, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Y tế, Bộ Y tế cho biết: Năm 2010 mới chỉ có 692.000 người trên tổng số khoảng 6 triệu người thuộc hộ cận nghèo tham gia bảo hiểm y tế. Như vậy, số người cận nghèo tham gia bảo hiểm y tế mới chỉ chiếm 11,5 %, còn lại 88,5% người cận nghèo chưa được tiếp cận và thụ hưởng các dịch vụ từ bảo hiểm y tế. Nguyên nhân do nhiều địa phương không lập được danh sách hộ cận nghèo mà chỉ tập trung bình xét và lập danh sách hộ nghèo. Nhóm đối tượng này đa số là người có thu nhập thấp, đời sống còn gặp nhiều khó khăn cho nên không có khả năng tham gia bảo hiểm y tế mặc dù đã được nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng bảo hiểm. Đặc biệt, có địa phương ngân sách hỗ trợ đến 80% như Bắc Ninh hay Dự án hỗ trợ thêm 30% kinh phí như các tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long, người dân chỉ phải đóng 20% nhưng số đối tượng tham gia bảo hiểm y tế vẫn ở mức thấp. Sau 2 năm thực hiện, Luật bảo hiểm y tế vẫn còn tồn tại những khó khăn và vướng mắc về việc mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm y tế, đặc biệt là đối tượng cận nghèo và trẻ em dưới 6 tuổi còn rất chậm. Hiện nay vẫn còn gần 2 triệu trẻ em chưa được cấp thẻ bảo hiểm y tế. Như vậy, tình trạng trẻ em dưới 6 tuổi đi khám chữa bệnh không có thẻ bảo hiểm y tế, phải sử dụng giấy khai sinh, giấy chứng sinh còn khá phổ biến gây khó khăn trong việc quản lý thẻ, thanh quyết toán và quản lý quỹ của đối tượng. Một trong những nguyên nhân chủ yếu của việc cấp thẻ chưa đầy đủ cho đối tượng này là công tác bàn giao danh sách trẻ dưới 6 tuổi giữa Sở Lao động Thương Binh và Xã hội và cơ quan bảo hiểm xã hội còn chậm, chưa thống nhất quy trình cấp thẻ bảo hiểm y tế tại địa phương.

Ngoài ra, trong quá trình triển khai, Luật bảo hiểm y tế còn gặp một số vướng mắc trong thanh toán bảo hiểm y tế cho các trường hợp tai nạn giao thông; thực hiện cùng chi trả, nhất là với nhóm người nghèo, người mắc bệnh nặng, bệnh mãn tính. Công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật ở một số địa phương chưa được quan tâm đúng mức, một số cán bộ hiểu không đúng tinh thần của Luật và các văn bản hướng dẫn gây vướng mắc trong tổ chức thực hiện; người dân thiếu thông tin về những quy định mới của Luật, nhất là vùng đặc biệt khó khăn.

Nhằm kịp thời tháo gỡ những vướng mắc, Bộ Y tế tiếp tục nâng cao chất lượng khám chữa bệnh đáp ứng sự hài lòng của người bệnh bảo hiểm y tế; tập trung đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý bảo hiểm y tế; nghiên cứu, lựa chọn các phương thức thanh toán phù hợp… Riêng cơ quan bảo hiểm xã hội đẩy nhanh tiến độ cấp, đổi thẻ bảo hiểm y tế; nghiên cứu đổi mới, nâng cao chất lượng công tác giám định bảo hiểm y tế bảo đảm kiểm soát chất lượng khám chữa bệnh và sử dụng quỹ Bảo hiểm y tế có hiệu quả. Năm 2011, ngành y tế và bảo hiểm “Tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ y tế đối với người nghèo, người dân tộc thiểu số và trẻ em dưới 6 tuổi trong khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế” nhằm huy động sức mạnh của toàn xã hội khắc phục khó khăn giúp người nghèo và trẻ em có cơ hội tiếp cận và thụ hưởng những dịch vụ mà bảo hiểm y tế mang lại./.

(Theo TTXVN)

Comments are closed.