Mất tiền vì… không hiểu luật

Luật Bảo hiểm y tế (có hiệu lực từ 1-7-2009) với những quy định mới, bảo đảm  quyền khám, chữa bệnh của nhân dân như khám ngoài giờ, vượt tuyến, khám bệnh viện tư đều được bảo hiểm y tế chi trả một phần chi phí. Thế nhưng đã qua hơn một năm thực hiện, nhiều người bệnh còn mơ hồ về quyền lợi bảo hiểm y tế của mình.

Lâu nay, người có thẻ BHYT thường nghĩ, chỉ đi khám bệnh vào ngày, giờ hành chính mới được hưởng quyền lợi bảo hiểm. Còn đi  khám ngoài giờ, ngày nghỉ coi như mình phải bỏ tiền túi toàn bộ. Ít người biết được, quy định mới của Luật Bảo hiểm y tế và các văn bản hướng dẫn đã quy định rất rõ các trường hợp này.

Thông tư số 09-2009 ngày 14-8-2009 của liên bộ Y tế – Tài chính hướng dẫn rõ: Trường hợp cơ sở y tế do quá tải phải tổ chức khám bệnh, chữa bệnh ngoài giờ hành chính; khám chữa bệnh trong những ngày nghỉ, ngày lễ thì người có thẻ BHYT được thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi BHYT được hưởng như quy định đối với khám bệnh, chữa bệnh trong ngày làm việc.

Có nghĩa là, với những bệnh viện tổ chức khám chữa bệnh vào những ngày nghỉ thì người bệnh hoàn toàn được hưởng quyền lợi về BHYT như những ngày thường. Nhưng thực tế, hiện nay chưa có nhiều bệnh viện tổ chức được việc khám chữa bệnh vào ngày nghỉ. Vì vậy, người dân khi đi khám vào những ngày nghỉ được coi là khám, chữa bệnh ngoài giờ, khám dịch vụ. Vậy quyền lợi BHYT được hưởng trong trường hợp này như thế nào? Trả lời thắc mắc này, Vụ phó Vụ Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế, ông Nguyễn Văn Khảm cho biết, Luật BHYT với nguyên tắc làm gì, ở đâu, vào thời điểm nào cũng đều được hưởng BHYT. Nếu khám cấp cứu thì bất cứ lúc nào cũng được hưởng bảo hiểm. Còn nếu khám bệnh thông thường, bệnh nhân sẽ khám dịch vụ, trả tiền theo mức bệnh viện thu, sau đó mang hóa đơn, chứng từ đến cơ quan bảo hiểm  quận, huyện  thanh toán theo quy định.

Tương tự, nếu người bệnh khám ở khoa dịch vụ của các bệnh viện, mặc dầu bệnh viện yêu cầu trả tiền trực tiếp, nhưng sau đó, người có thẻ BHYT có quyền yêu cầu bệnh viện cung cấp các biên lai, phiếu khám… để đến cơ quan bảo hiểm thanh toán.

Một nhầm tưởng khác, nhiều người không hề biết khám ở bệnh viện tư, khám vượt tuyến đều được hưởng quyền lợi bảo hiểm. Nếu bệnh viện tư có ký hợp đồng khám chữa bệnh BHYT với tổ chức BHYT thì người bệnh được giải quyết chế độ bảo hiểm tại bệnh viện đó, nhưng, nếu không có hợp đồng thì người bệnh sẽ tự mang hóa đơn khám chữa bệnh đến thanh toán với cơ quan bảo hiểm. Còn vượt tuyến, trước đây, người bệnh phải chi trả 100% chi phí, nhưng nay Luật BHYT quy định việc vượt tuyến vẫn được hưởng bảo hiểm, nhưng người bệnh cùng chi trả. Nếu vượt lên tuyến trung ương, người bệnh chỉ được bảo hiểm chi trả 30% chi phí khám, chữa bệnh tuyến tỉnh là 50% và tuyến huyện là 70%.

Về tình trạng nhiều người bệnh đi khám không biết quyền lợi được BHYT của mình, Trưởng Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Bạch Mai, bác sĩ Viên Văn Ðoan, nói: ‘Tôi thấy buồn, Luật BHYT đã triển khai được một năm rồi, nhiều quy định mới có lợi cho người có thẻ BHYT nhưng chính họ lại không biết. Có người mang thẻ theo vẫn trả lời không có, có giấy chuyển viện hẳn hoi cũng giấu đi. Cá biệt, có trường hợp khăng khăng không chịu dùng thẻ bảo hiểm. Tôi nghĩ, người bệnh ngại dùng thẻ vì họ cho rằng, thẻ bảo hiểm không được hưởng quyền lợi gì mà có khi chỉ phiền thêm hoặc nghĩ người bệnh có thẻ không được đối xử tốt bằng trả tiền trực tiếp. Ðiều đó cũng có nguyên nhân do nhiều đơn vị khám, chữa bệnh có sự chia rẽ trong thủ tục hành chính BHYT và không BHYT, cụ thể là thủ tục khám bảo hiểm thường lằng nhằng hơn, nên người dân không mặn mà’.

Nhiều người có thẻ BHYT không hề biết quyền lợi của mình khi đi khám, chữa bệnh ngoài giờ. Hầu hết họ tỏ ra ngạc nhiên hết sức khi biết được những quy định nêu trên đã có một năm nay. Tại Bệnh viện Bạch Mai, chị Thu Hiền, công tác ở một đơn vị của Bộ Công an không khỏi bất ngờ, nói: ‘Tôi có hai con nhỏ, hầu như tháng nào cũng cho con đi khám, lúc thì khám ở  bệnh viện công, lúc bệnh viện tư, ngoài giờ, trong giờ có cả, vậy mà không  biết mình sẽ được bảo hiểm chi trả’.

Tuy vậy, có không ít người nghĩ trách nhiệm phải là của bệnh viện. Bệnh viện phải hướng dẫn, thông báo hoặc thậm chí là tư vấn cho người bệnh biết được quyền lợi của mình. Chị Hoàng Thủy ở Cầu Giấy nói: ‘Thiếu sót của mình nhận thẻ bảo hiểm xong rồi cất. Nhưng cũng có lỗi của bệnh viện. Tôi chưa thấy bệnh viện nào nhắc nhở người bệnh lấy giấy tờ để sau khi ra viện được thanh toán với bảo hiểm. Mình nghĩ, bệnh viện cũng cần có thông báo cho người bệnh biết quyền lợi không nhỏ này của người tham gia BHYT’.

Ông Nguyễn Văn Khảm cũng lưu ý, rất nhiều trường hợp vì không biết được quy định trên nên đã không quan tâm việc lấy đủ giấy tờ cần thiết như giấy ra viện, sổ khám sức khỏe, các biên lai thu tiền để được bảo hiểm giải quyết. Người bệnh có quyền yêu cầu bệnh viện cung cấp các loại giấy tờ này và bệnh viện không được từ chối.

Cũng theo ông Khảm thì việc người dân chưa nắm được quy định của Luật BHYT, rất cần sự hướng dẫn chi tiết của bệnh viện, bệnh viện phải hiểu rõ quy định của Luật để có thể tư vấn, giúp đỡ họ. Bệnh viện phải có nghĩa vụ cung cấp các giấy tờ hợp lệ khi để bệnh nhân có thể đi thanh toán với cơ quan bảo hiểm. Hiểu rõ những bất cập hiện nay, ông Khảm cũng cho biết, sắp tới việc thông tin, tuyên truyền Luật BHYT của Bộ Y tế và cơ quan BHYT cần  có sự thay đổi, bệnh viện nhất thiết phải là một kênh tuyên truyền hiệu quả nhất.

Thanh Quý
Báo Nhân Dân

Comments are closed.