Hội thảo đóng góp ý kiến xây dựng luật BHTG

hoithao.jpgBan soạn thảo Luật Bảo hiểm tiền gửi (BHTG) đã tổ chức Hội thảo đóng góp ý kiến xây dựng Luật BHTG.

Trong lời phát biểu khai mạc, Phó Thống đốc thường trực NHNN Trần Minh Tuấn khẳng định rằng, trong thời gian vừa qua, nhằm tạo cơ sở pháp lý để tiến hành cải cách hệ thống tài chính ngân hàng, điều chỉnh hệ thống tài chính, nâng cao hiệu quả của mạng an toàn tài chính cũng như duy trì ổn định nền tài chính thì Chính phủ đã đề ra một chương trình xây dựng pháp luật trong hệ thống tài chính.

Trong chương trình đó, có thể kế đến các bộ luật như: Luật các tổ chức tín dụng, Luật Ngân hàng Nhà nước, Luật bảo hiểm tiền gửi và Luật Giám sát, trong đó, Luật Bảo hiểm tiền gửi đã được Quốc hội đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh trong Nghị quyết số 11/2007/NQ-QH12 ngày 21/11/2007. Dự kiến, luật này sẽ được thông qua vào cuối năm nay, năm 2008. Với yêu cầu xây dựng một luật chuyên ngành về BHTG sao cho đảm bảo yêu cầu phải đồng bộ với các bộ luật liên quan đến hệ thống tài chính ngân hàng Việt Nam, hơn nữa, đây cũng là bản dự thảo của một bộ luật chuyên ngành về BHTG thì việc đảm bảo thông tin hai chiều, tập trung được trí tuệ của nhiều thành phần trong xã hội cũng như tranh thủ được sự chia sẻ kinh nghiệm, đóng góp ý kiến của các chuyên gia trong và ngoài nước lại càng có tầm quan trọng đặc biệt. Ngoài ra, Phó Thống đốc cũng khẳng định, dự thảo Luật BHTG này là sự tập trung cao độ trí tuệ và công sức của Ban soạn thảo để dự thảo vừa có tính kế thừa, vừa có tính chất của một bộ luật “mở”, gắn với định hướng hiện đại của hoạt động bảo hiểm nói chung, BHTG nói riêng cũng như đảm bảo thực thi đúng kế hoạch xây dựng luật. Phó Thống đốc cũng đưa ra những gợi ý có tính “mở” để các đại biểu thảo luận, như: những quy định của Luật về mô hình tổ chức, về quản lý nhà nước, về hoạt động kiểm tra, giám sát, về công tác trọng tài….

            Đánh giá việc thực hiện các hoạt động nghiệp vụ của DIV hiện nay cho thấy, bên cạnh các họat động hiện DIV đang làm khá tốt (như: cấp, thu hồi chứng nhận BHTG và thu phí BHTG; giám sát, kiểm tra; chi trả bảo hiểm, thu hồi nợ và thanh lý tài sản) thì các hoạt động nghiệp vụ khác của DIV theo quy định của pháp luật còn khá mới mẻ, trong đó nghiệp vụ hỗ trợ tài chính mới chỉ được thực hiện bước đầu, còn mang tính chất thí điểm. Ông Minh cũng đã chỉ ra những hạn chế về cơ sở pháp lý để DIV hoạt động hiện nay bao gồm: nghiệp vụ giám sát, kiểm tra chưa được quy định cụ thể và đáp ứng chuẩn mực quốc tế. Nghiệp vụ hỗ trợ tài chính, thanh lý tổ chức tham gia BHTG giải thể, phá sản chưa được quy định cụ thể, cơ chế thực hiện không đồng bộ (hoạt động này chưa được coi là một phương pháp bảo hiểm để xử lý các tổ chức tham gia BHTG có nguy cơ đổ vỡ mà thực chất chỉ là công cụ giúp NHNN can thiệp, điều tiết thị trường); chưa có cơ chế đảm bảo thực hiện các hoạt động nghiệp vụ khác của DIV. Chính vì vậy, Luật BHTG đang được Dự thảo và hoàn thiện cần phải lưu ý tới những “lỗ hổng” pháp lý, trong đó có những vấn đề cơ bản nêu trên.

            Trong phần trình bày về so sánh mô hình DIV với mô hình giảm thiểu rủi ro theo thông lệ quốc tế, TS Nguyễn Như Minh cũng cho rằng, sau khi so sánh tương quan về các mục tiêu chính sách công, về chức năng nhiệm vụ của 2 mô hình trên thì có thể thấy rõ, có nhiều mục tiêu có tính vĩ mô của Việt Nam còn rất thiếu so với mô hình của thế giới, và thực tế là chính sách thì tuy rõ ràng nhưng lại chưa được cụ thể hóa. Có nhiều chức năng của DIV còn chưa được quy định rõ trong các văn bản quy phạm pháp luật cũng như còn yếu trong quá trình thực hiện (ví dụ như trong chức năng nhiệm vụ đánh giá rủi ro). Trong số những kiến nghị sửa đổi, ông Minh khẳng định rằng, ngoài việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế để tạo hành lang pháp lý tốt nhất cho hoạt động giám sát, quản trị rủi ro, có căn cứ để xử lý vi phạm thì Dự thảo Luật cũng phải kế thừa các quy định pháp luật về BHTG hiện vẫn đang phát huy tác dụng, và hệ thống các văn bản dưới luật về BHTG phải nằm trong một hệ thống thống nhất và không được trái với những quy định của Luật BHTG và các luật liên quan.

            Một nội dung nữa cũng được đại diện của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam nhấn mạnh là những kinh nghiệm quốc tế trong hot động xây dựng Luật BHTG, trong đó, đặc biệt lưu ý tới những kinh nghiệm của Indonexia. DIV cho rằng, sở dĩ lựa chọn Indonexia để nghiên cứu và học tập kinh nghiệm xây dựng Luật BHTG là vì, tuy các bộ luật của Mỹ, Hàn Quốc, Đài Loan, Canada, Nhật Bản đã được giới thiệu và tham khảo nhưng Ban soạn thảo cũng nhận thấy đây là các quốc gia có hệ thống BHTG phát triển có bề dày truyền thống, và được đánh giá là những hoạt động hiệu quả, góp phần vào sự ổn định hệ thống tài chính ngân hàng trong giai đoạn hậu khủng hoảng tài chính. Trong khi đó, Inđonexia là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của cuộc khủng hoảng tài chính khu vực nhưng hệ thống BHTG lại chưa được thành lập mà Bộ Tài chính và Ngân hàng TW của Inđonexia là 2 cơ quan duy nhất thực hiện việc tái cơ cấu hệ thống tài chính ngân hàng. Tuy nhiên, song song với việc tái cơ cấu hệ thống này thì Ngân hàng TW Inđonexia đã xác định phải gấp rút thành lập cơ quan BHTG nhằm hoàn thiện mạng an toàn tài chính quốc gia, nhưng trước hết phải xây dựng và ban hành pháp luật về BHTG mà cốt lõi là Luật BHTG. Chính vì vậy, tuy cuối năm 2005 thì bộ máy BHTG Indonexia mới được thành lập nhưng trước đó 1 năm, Luật BHTG của Inđonexia đã được Quốc hội Indonexia thông qua và Tổng thống Indonexia ký ban hành. Như vậy, ngoài việc xác định được sự cần thiết cũng như lộ trình xây dựng Luật BHTG thì ở Inđonexia, ngay từ những năm 2003-2004, Ban xây dựng Luật BHTG của bạn đã định hướng việc xây dựng Luật BHTG theo các nguyên tắc mà Hiệp hội BHTG Quốc tế đã khuyến nghị, thiết lập mô hình BHTG giảm thiểu rủi ro, đảm bảo cơ quan BHTG là một công cụ hữu hiệu của Chính phủ trong việc nâng cao lòng tin của công chúng vào hệ thống tài chính quốc gia, nâng cao tính minh bạch và sự ổn định của hệ thống. Ngoài ra, đây cũng là một quốc gia trong khu vực có trình độ phát triển tương tự như Việt Nam, có nhiều điểm tương đồng vì đều là một nền kinh tế đang phát triển. Hơn nữa, trong thời gian qua, qua các hội thảo khu vực và quốc tế, Việt Nam cũng đã nhận được sự chia sẻ đặt biệt nhiệt tình cả về tài liệu cũng như những thảo luận chia sẻ của bạn trong lĩnh vực này. Dựa trên những căn cứ đó, DIV cho rằng, những kinh nghiệm của Inđonexia được coi “như một nguồn tham khảo đặc biệt” trong việc xây dựng Luật BHTG Việt Nam.

            Với những quy định khung nội dung chung cho một bộ luật chuyên ngành, Dự thảo Luật BHTG cũng bao gồm các nội dung cơ bản như: về những quy định chung (quy định phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, mục tiêu của hoạt động BHTG, áp dụng điều ước quốc tế, giải thích từ ngữ), về các hoạt động BHTG (cấp và thu hồi chứng nhận BHTG, phí BHTG, hỗ trợ tài chính, chi trả tiền gửi được bảo hiểm, chấm dứt và thu hồi chứng nhận BHTG), về Tổng Công ty BHTG (tổ chức, nội dung hoạt động, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Tổng công ty; về quản trị điều hành và kiểm soát hoạt động, về cán bộ nhân viên, về các chế độ tài chính, thông tin, báo cáo), về xử lý vi phạm (hình thức và thẩm quyền xử lý vi phạm), và các kết luận của Dự thảo. Theo khung nội dung này, Dự thảo Luật BHTG có 5 Chương, 6 Mục, 57 Điều. Sau khi công bố nội dung của Dự thảo này, đại diện của DIV cũng cho rằng, điểm căn bản phải giải quyết thấu đáo trong Luật là phải xác định được rõ mô hình hoạt động của BHTG Việt Nam là theo mô hình Tổng công ty, do Chính phủ thành lập, và phải xác định rõ đây là một tổ chức tài chính nhà nước, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận và là một tổ chưc giảm thiểu rủi ro được thực hienẹ hoạt động giám sát kiểm tra nhằm mục đích quản trị rủi ro quỹ BHTG. Các quan điểm mấu chốt để xây dựng nội dung của Luật phải bao gồm các yêu cầu về sự đồng bộ với các luật liên quan (như Luật Ngân sách Nhà nước, Luật các tổ chức tín dụng…); trong nội dung của Luật phải xác định rõ mô hình, cơ cấu tổ chức và thẩm quyền, chức năng của DIV trong hệ thống giám sát tài chính quốc gia; DIV phải có những quyền hạn cần thiết để thực hiện các mục tiêu chính sách công, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người gửi tiền một cách có hiệu quả với vai trò là Tổ chức BHTG giảm thiểu rủi ro, đồng thời phải khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của DIV trong nền kinh tế thị trường. Đây cũng chính là những quan điểm cơ bản mà Ban soạn thảo Dự luật có sự nhất trí cao, và những quan điểm này đã được thể chế hóa trong Dự thảo Luật.

Sau khi công bố nội dung của Dự thảo luật, các đại biểu đã tập trung thảo luận các vấn đề then chốt rất được quan tâm trong Luật BHTG như chức năng kiểm tra, giám sát của DIV; đối tượng được bảo hiểm; loại tiền được bảo hiểm; phương pháp thu phí, hỗ trợ tài chính của tổ chức BHTG… Đặc biệt, Hội thảo đã được tiếp cận các ý kiến nhận xét, góp ý của các chuyên gia đến từ các tổ chức tài chính quốc tế như ADB, JICA (Nhật Bản), SIDA (Canada)…Qua các diễn biến tại Hội thảo có thể thấy rõ yêu cầu phù hợp với thực tế, đồng bộ với hệ thống pháp luật Việt Nam và pháp luật quốc tế là những yêu cầu có tính cốt lõi nhất đới với BHTG Việt Nam.

Sông Trà ( Thời báo Tài chính)

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here