“Hãy cứ thở đi” – Just breath

Tôi có một anh bạn tên Josh Nguyễn, là Việt kiều đã quyết định về Việt Nam sinh sống và làm việc. Một ngày hai đứa lang thang với nhau, tôi tò mò hỏi: “Tại sao là ‘just breath’ (hãy cứ thở đi!), hình xăm trên cánh tay anh đó?”. Tôi nhận được lời giải thích là anh ấy cảm thấy rất yêu cuộc sống và thực sự muốn sống trọn vẹn từng phút giây của nó, mà việc cần thiết và tối thiểu ai cũng làm trong vô thức là gì… là hãy cứ thở đi, hãy “sống” đi!

Một ngày gần đây, tôi trở lại vấn đề này với Josh ở một cách tiếp cận khác – một khảo sát nho nhỏ cho vấn đề tôi đang trăn trở: Những người trẻ như tôi, như Josh, hay như quan niệm chủ quan của tôi là những người thấy mình chưa già và còn trong độ tuổi lao động, coi trọng sức khỏe và sự an toàn (cả thể chất và địa vị xã hội) của mình như thế nào và làm gì để bảo vệ nó mà điển hình là xu hướng tìm hiểu và tìm cho mình những loại hình bảo hiểm phi nhân thọ.

Khi tôi mang mối quan tâm của mình để trao đồi với Josh, anh bảo chính vì yêu và trân trọng cuộc sống của mình nên anh luôn cảm thấy phải có trách nhiệm với nó. “Chẳng hạn là gì hả bạn?” “Là khám sức khỏe định kỳ nè, lái xe luôn cẩn thận nè, là ăn uống điều độ, sáng yoga, chiều tập gym, hạn chế rượu bia, và nói không với thuốc lá …”. Còn khi tôi trực tiếp hỏi về việc mua bảo hiểm sức khỏe và tai nạn, anh có vẻ không quan tâm lắm, anh bảo đã có Công ty mua cho rồi, nhưng chưa từng xem qua hợp đồng vì “còn trẻ, còn khỏe mà, đau ốm vặt thì chỉ ra tiệm thuốc mua kháng sinh uống vào khỏe liền. Ở nước ngoài, người ta còn có những trang web cho những người không cần đến bảo hiểm nữa kia, những trang này chỉ dẫn những nơi bán tá dược với giá rẻ và cả những phòng khám xã hội nữa”. Tôi thở dài vì không nghĩ đến bây giờ Josh vẫn còn quan niệm như vậy: phó thác cho may rủi, và hoàn toàn mất tự chủ khi rủi ro xảy ra!

Josh, 34 tuổi, nhân viên cao cấp trong một công ty toàn cầu, có lẽ là một trong những điển hình của giới trẻ trong thế giới hiện đại: năng động, cấp tiến, dám đương đầu, dám chấp nhận rủi ro và có ý thức trách nhiệm với bản thân. Josh, cũng như những người cùng lứa với anh ở Việt Nam hiện nay đang ngày càng được tin tưởng và dần được giao đảm trách những vị trí chiến lược trong các doanh nghiệp, do đó thu nhập và địa vị xã hội của lớp người này tăng lên rõ rệt. Vậy mà từ ý thức bảo vệ cơ thể và sự an toàn của bản thân đi tới hành động tưởng như vẫn còn xa lắm, trong khi ai cũng nhận thức được việc lập kế hoạch cho những rủi ro không lường trước được trong cuộc sống là rất cần thiết.

Đây thực sự vẫn là vấn đề đặt ra cho những người trong ngành bảo hiểm cũng như các cơ quan hữu quan. Điều này bắt nguồn từ những chiến dịch quảng cáo, quan hệ công chúng, định vị và tiếp cận khách hàng mục tiêu mua bảo hiểm nằm trong “dân số vàng” ở Việt Nam hiện nay chưa hiệu quả? Hay do ở nước ta, người dân chưa được giáo dục về quan niệm “đón đầu rủi ro” và tầm quan trọng của bảo hiểm? Trong khi đó, mặt bằng chung trên thế giới người dân chi cho bảo hiểm sức khỏe xấp xỉ 350 USD một năm. Phải chăng những người trẻ Việt Nam đang dần đi chệch ra ngoài xu hướng toàn cầu hóa này.
Hy vọng rằng suy nghĩ đó của Josh chỉ mang tính cá lẻ, tôi lại tiếp tục cuộc nói chuyện của mình với một số người trẻ nữa. Song, thật buồn vì tất  trả lời “có” cho ý kiến nên quan tâm đến an toàn của bản thân và nên lo xa cho rủi ro, nhưng trên hai phần ba vẫn chần chừ và có ý kiến tiêu cực về vấn đề bỏ tiền ra mua bảo hiểm. Một số coi bảo hiểm như một “ván cờ”, lợi ít, chi phí nhiều, họ quan niệm lỡ năm nào không may đau ốm nhiều thì bảo hiểm mới hiệu quả, còn phần lớn “còn trẻ, còn khỏe”, năm nào mua bảo hiểm rồi mà hoàn toàn không dùng đến hoặc dùng rất ít thì thật là “phí phạm”. Một số khác có ý nghĩ tiêu cực về những nhà làm bảo hiểm, họ cho rằng những công ty này đi câu kéo khách hàng đóng tiền về đầu tư vào việc khác, nếu người được bảo hiểm gặp sự cố thì công ty bảo hiểm lại tìm mọi lý lẽ để giảm thiểu quyền lợi và tiền bồi thường. Duy chỉ có một số ít người hay ốm đau và đã từng gặp rủi ro cho rằng việc mua bảo hiểm là cần thiết.

Thật ra, tất cả những lý lẽ trên, kể cả những ý kiến tiêu cực hoặc không quan tâm đến bảo hiểm không phải hoàn toàn sai, họ đều có những lý lẽ riêng và việc có những thành kiến nhất định không phải là vô lý. Trên thực tế, bên cạnh những nhà bảo hiểm uy tín trong nước và quốc tế, vẫn có một số công ty bảo hiểm buông lỏng quản lý để cán bộ của mình thỏa thuận với khách hàng trục lợi và ăn chia tiền bồi thường, hoặc có những công ty bảo hiểm thực hiện quy trình giải quyết đền bù không kịp thời, không thỏa đáng, không rõ ràng… để lại những ấn tượng không tốt. Tuy nhiên, những hiện tượng tiêu cực như vậy chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ trong thị trường bảo hiểm nói chung cũng như bảo hiểm phi nhân thọ nói riêng. Các chính sách, quy định của Nhà nước về quản lý bảo hiểm ngày càng cụ thể và nghiêm khắc hơn đã góp phần làm trong sạch ngành bảo hiểm và mang lại lợi ích thiết thực cho người dân. Đặc biệt gần đây, trên thị trường có sự xuất hiện của những công ty tư vấn bảo hiểm uy tín, đóng vai trò cầu nối giữa khách hàng và các công ty bảo hiểm, càng khiến cho loại hình dịch vụ này trở nên tin cậy và dễ tiếp cận hơn bao giờ hết. Các công ty tư vấn thực sự đứng về phía khách hàng và bảo vệ quyền lợi cho khách hàng: họ tư vấn cho khách hàng khi họ có nhu cầu bảo hiểm, họ tìm kiếm nhà bảo hiểm uy tín cho khách hàng, đồng thời luôn theo sát và hỗ trợ khách hàng khi chẳng may rủi ro xảy ra.

Đối với những ý kiến cho rằng mình còn trẻ và là quá sớm để nghĩ về bảo hiểm: rất tiếc khi phải nhắc lại rằng chúng ta đang sống trong môi trường có quá nhiều sự ô nhiễm và bệnh tật dễ lây lan. Bạn siêng năng tập thể dục và ăn uống điều độ, nhưng bạn có chắc bạn kiểm soát được lượng khí thải và hàng loạt các chủng virus trong điều kiện một nước nhiệt đới như Việt Nam hay không? Làm sao bạn có thể đoán trước được trong một năm bạn có thể bị đau ốm, nặng hoặc nhẹ, bao nhiêu lần? Và nếu chẳng may bị ốm đau, bệnh tật, hẳn không mấy người khước từ quyền lợi được điều trị ở một bệnh viện quốc tế lớn. Trong khi đó, chi phí điều trị và giá thuốc chữa bệnh ở Việt Nam đang biến động ngày một tăng cao. Chỉ cần làm một phép tính nhỏ là cộng tiền viện phí/ngày tại một bệnh viện quốc tế và một đơn thuốc – chi phí chắc chắn sẽ ít nhất ở mức sáu con số không. Nhưng nếu như có bảo hiểm, bạn đã có thể hoàn toàn yên tâm điều trị mà không phải lo trang trải các khoản chi này. Như vậy, không nói thì hẳn bạn cũng biết tham gia bảo hiểm có lợi hay không?

Thêm vào đó, với điều kiện cơ sở hạ tầng và tình trạng tai nạn giao thông như hiện nay, nếu bạn có một chiếc xe máy tốt hoặc một chiếc xe hơi cáu cạnh, bạn có đành lòng nhìn phương tiện của mình bị tổn hại, đồng thời bạn còn phải bỏ thêm một khoản tiền không nhỏ cho việc sửa chữa do trước đó đã không tham gia bảo hiểm? Nguy hiểm hơn, như trường hợp của Vy bạn tôi, bị gãy chân trong một lần bị xe người khác đâm vào, phải băng bó và nghỉ làm để điều trị trong gần nửa năm. Rất may là Vy đã mua bảo hiểm nên cho dù người gây tai nạn có cao chạy xa bay thì mọi chi phí thương tật và cả chi phí trợ cấp trong suốt thời gian không đi làm đều được công ty bảo hiểm đền bù – âu cũng là một sự an ủi lớn.

Ngoài ra, còn rất nhiều trường hợp bạn khó có thể kiểm soát được trong cuộc sống mình. Làm sao bạn vẫn có thể năng động và chủ động khi trong một chuyến công tác dài ngày, sau khi bạn xuống sân bay đợi gần 3 tiếng đồng hồ mà vẫn không thấy hành lý. Tệ hơn nữa là trường hợp bạn có cuộc họp gấp ở nước ngoài mà máy bay bị chậm trễ đến vài tiếng, hay như nhiều lúc bạn tưởng mình đã cẩn trọng lắm trong làm việc với những con số hoặc giấy tờ mà vẫn có những sai sót không cố ý xảy ra… Trong những trường hợp rủi ro bất khả kháng như vậy, bảo hiểm sẽ thực sự trở thành người đồng hành tốt bụng giúp bạn đương đầu và vượt qua khó khăn.

Bên cạnh đó, trong trường hợp bạn có gia đình, quan tâm đến bảo hiểm còn là thể hiện sự có trách nhiệm không những với chính bạn, mà còn là với những người thân yêu của bạn nữa. Thậm chí trong trường hợp những rủi ro xấu nhất xảy ra, gia đình bạn vẫn còn chỗ dựa để đủ sức gượng dậy sau những tổn thất, thiệt hại từ hậu quả của rủi ro.

Trở lại với “nhân vật chính” trong vấn đề khảo sát của tôi – những người trẻ. Các bạn đang sống trong thời đại chưa từng có trong lịch sử: thời đại truyền thông kỹ thuật số, thời đại không dây, khiến cho việc tìm kiếm các thông tin về bảo hiểm trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Các bạn có cơ hội được tư vấn, hỏi đáp online hay so sánh các chương trình bảo hiểm từ những nhà cung cấp khác nhau – đơn giản chỉ bằng những cái nhấp chuột. Và thật sự là những “khẩu vị” trong “món ăn” bảo hiểm hiện nay rất đa dạng để lựa chọn. Đa dạng đến mức nếu không có phương pháp lựa hợp lý, bạn hoàn toàn có thể bị quá tải và sa lầy trước những núi thông tin đồ sộ vốn không hề dễ hiểu, dễ so sánh. Bạn bối rối? Bạn hoang mang? Thật may, các nhà tư vấn chuyên nghiệp về bảo hiểm đã và đang sẵn sàng chìa tay giúp đỡ bạn.

Vậy đấy, cuộc khảo sát đã không mang lại cho tôi một kết quả như mong muốn, trái lại nó gợi lên nhiều suy nghĩ về quan niệm của một bộ phận không nhỏ trong lớp trẻ Việt Nam hiện nay. Có thể nói phần đông người trẻ tuổi vẫn chưa đánh giá đúng mức tầm quan trọng của bảo hiểm nói chung và bảo hiểm phi nhân thọ nói riêng.
Bạn rất bận rộn với những phấn đấu, những lo toan, những mối quan hệ… Nhưng, đã khi nào bạn dừng lại một vài phút để tự mình suy ngẫm về những bất trắc trong cuộc sống? Ai cũng muốn làm chủ cuộc đời của mình, và không ai phủ nhận rằng những thành quả của chúng ta ở hiện tại phần nhiều là kết quả của những nỗ lực trong quá khứ. Dẫu vậy, cuộc sống vẫn vận động theo những quy luật của riêng nó và luôn ẩn chứa nhiều rủi ro khôn lường, trong số đó có những rủi ro “trên trời rơi xuống” – chẳng ai muốn và không thể kiểm soát được. Rõ ràng không ai muốn rủi ro ghé thăm mình nhưng cũng đừng vì thế mà lảng tránh nó và thiếu sự phòng ngừa cần thiết. Vậy nên, hãy đừng để sản phẩm bảo hiểm trở thành một sản phẩm khi ta thực sự cần thì đã không còn có thể mua được!

Tp. HCM, 9/2011
Cẩm Lai.

Gửi bình luận của bạn

Comments are closed.