ĐÔI ĐIỀU VỀ ĐIỀU KHOẢN TRÁCH NHIỆM ĐÂM VA

LTS – Webbaohiem xin trân trọng gửi tới quý độc giả bài phân tích của một chuyên gia và cũng là cây bút lão luyện trong ngành bảo hiểm, ông Trần Minh Tuấn, Trưởng phòng Dầu khí và các nghiệp vụ khác VINARE, về trách nhiệm đâm va – loại rủi ro phổ biến trong bảo hiểm hàng hải.

Bài viết này xem xét và làm rõ Điều khoản 3/4 hoặc 4/4 Trách nhiệm Đâm va (3/4ths or 4/4ths Running Down Clause) trong bảo hiểm Hàng hải và Năng lượng.

Điều khoản “Trách nhiệm Đâm va” lần đầu tiên được đưa vào các đơn bảo hiểm thân tàu biển sau vụ kiện pháp lý giữa De Vaux và Salvador năm 1836, nhưng điều khoản này bảo hiểm những gì, và tại sao thường được gọi là 3/4 hoặc 4/4 trách nhiệm đâm va?

Trước khi có vụ kiện nói trên, trách nhiệm của chủ tàu khi tàu được bảo hiểm đâm va tàu khác không được coi là “hiểm họa của biển”.

Sau phán quyết này, các công ty bảo hiểm quan ngại rằng việc cung cấp phạm vi bảo hiểm đó có thể dẫn đến việc thuyền trưởng thiếu cẩn trọng hơn nếu họ biết các công ty bảo hiểm sẽ thanh toán bồi thường cho trách nhiệm đâm va nên vì thế, các công ty bảo hiểm đã đặc biệt chấp nhận phạm vi bảo hiểm đó nhưng chỉ trên cơ sở Người được bảo hiểm giữ lại 1/4 trách nhiệm của họ.

Khi bộ Điều khoản bảo hiểm Thân tàu tiêu chuẩn hay bộ Điều khoản bảo hiểm Thời hạn Thân tàu của Hiệp hội bảo hiểm Luân Đôn (ITC) lần đầu tiên được đưa ra vào năm 1888, bộ Điều khoản này đã bao gồm điều khoản “Đâm va” cung cấp bảo hiểm cho 3/4 trách nhiệm đâm va của Người được bảo hiểm (các phiên bản sau đó đã được ban hành vào các năm 1952, 1959, 1969, 1970, 1983 và 1995, tất cả các phiên bản này chỉ bảo hiểm 3/4 trách nhiệm đâm va của Người được bảo hiểm).

Thay vì việc Người được bảo hiểm giữ lại 1/4 trách nhiệm đâm va do không được bảo hiểm theo Điều khoản bảo hiểm Thời hạn Thân tàu (vì thế Người được bảo hiểm tự gánh chịu rủi ro) thì các hội Bảo vệ và Bồi thường (P & I) lại chấp nhận bảo hiểm 1/4 trách nhiệm đâm va này.

Bộ Điều khoản bảo hiểm Thân tàu của Hiệp hội bảo hiểm Mỹ, Điều khoản bảo hiểm Thân tàu của Đức và Chương trình bảo hiểm Hàng hải của Bắc Âu (trước đây là Chương trình bảo hiểm Hàng hải của Na Uy – Norwegian Plan Norwegian Plan[1] ), tất cả đều bảo hiểm cho Người được bảo hiểm đối với 100% trách nhiệm đâm va nên hiện nay có thể sửa đổi bộ Điều khoản ITC tiếng Anh để đáp ứng 100% trách nhiệm đâm va của Người được bảo hiểm, thường được gọi là “Bảo hiểm 4/4 Trách nhiệm đâm va”.

Các điều kiện bảo hiểm về thân tàu và máy móc tiêu chuẩn cũng bảo hiểm trách nhiệm phát sinh do tàu được bảo hiểm va chạm với tài sản của bên thứ ba chứ không phải là tàu biển, chẳng hạn như cầu tàu hay phao. Các đơn bảo hiểm của Mỹ đôi khi đề cập đến các sự cố như là “va chạm với vật thể không di chuyển – allision ” nhưng đây không phải là một thuật ngữ phổ biến. Thiệt hại đối với các vật thể cố định và nổi (FFO) là chữ viết tắt của thiệt hại do va chạm theo thuật ngữ tiếng Anh. Các điều kiện bảo hiểm thân tàu tiêu chuẩn tiếng Anh loại trừ rủi ro trách nhiệm đối với FFO mà chủ tàu sau đó sẽ bổ sung thêm vào bảo hiểm P & I của mình.

Theo điều kiện bảo hiểm của Na Uy, rủi ro trách nhiệm đối với FFO thường được thu xếp theo bảo hiểm thân tàu. Điều kiện bảo hiểm của Đức cũng giống như vậy, bảo hiểm đối với thiệt hại tài sản của bên thứ ba do sự di chuyển của tàu được bảo hiểm gây ra, thậm chí không có sự tiếp xúc về vật chất – ví dụ: thiệt hại tài sản gây ra do sóng được tạo ra bởi tàu được bảo hiểm đi qua với tốc độ quá cao.

Mẫu bảo hiểm Sà lan khoan tiêu chuẩn của thị trường Luân Đôn 09/3/1972 (London Standard Drilling Barge Form 09th March 1972 – LSDBF) cũng bao gồm thỏa thuận bảo hiểm bổ sung về trách nhiệm đâm va. Điều khoản này áp dụng với việc đâm va giữa giàn di động trên biển và tàu thuyền khác chứ không phải va chạm với các vật thể cố định như cầu tàu, ụ tàu và vật thể tương tự.

Điều khoản Trách nhiệm đâm va này tuân theo các nguyên tắc của Điều khoản Trách nhiệm đâm va trong đơn bảo hiểm thân tàu truyền thống, ngoại trừ phạm vi bảo hiểm được quy định là 100% trách nhiệm có thể đòi bồi thường theo điều khoản chứ không phải là 3/4 trách nhiệm. Điều khoản còn bao gồm thỏa thuận về trách nhiệm đâm va tàu cùng chủ cho phép Người được bảo hiểm đòi bồi thường trách nhiệm đối với thiệt hại do đâm va gây ra cho tàu cùng chủ khác như thể hai tàu đó thuộc hai chủ sở hữu khác nhau. Phạm vi bảo hiểm trách nhiệm đâm va tương tự như điều khoản trách nhiệm đâm va trong bộ Điều khoản thời hạn thân tàu các rủi ro trong cảng (hành hải có giới hạn).

Tương tự như LSDBF, Mẫu bảo hiểm giàn di động trên biển của thị trường Luân Đôn (London Market Offshore Mobile Unit Form – LMOMUF), cũng có thỏa thuận bảo hiểm về trách nhiệm đâm va trên cơ sở 4/4, nhưng được mở rộng để bảo hiểm trách nhiệm đâm va do va chạm với các vật thể cố định hoặc nổi cũng như với tàu thuyền khác. Thỏa thuận bảo hiểm này còn bao gồm điều khoản tàu cùng chủ và điều khoản Đâm va “Cả hai bên cùng có lỗi”, tương tự như bộ Điều khoản bảo hiểm Thân tàu của Hiệp hội bảo hiểm Mỹ, cộng với các chi phí bào chữa khiếu nại với điều kiện các chi phí đó phát sinh với sự đồng ý trước của công ty bảo hiểm./.

[1] Norwegian Plan: tên đầy đủ là Norwegian Marine Insurance Plan. Đây là bộ quy tắc bảo hiểm khá dài, bao gồm các quy tắc chung có liên quan đến tất cả các loại hình bảo hiểm hàng hải ở Na Uy, các điều khoản đặc biệt về bảo hiểm thân tàu biển và các loại tàu khác, bao gồm cả các công trình trên biển. Nó còn bao gồm các điều khoản toàn diện quy định nhiệm vụ của các bên liên quan tham gia hợp đồng và các quy tắc khác bao gồm quy trình yêu cầu bồi thường, bảo hiểm rủi ro chiến tranh, bảo hiểm rủi ro của các nhà thầu đóng tàu, bảo hiểm mất tiền cho thuê và quyền lợi của người nhận thế chấp v.v…

Trần Minh Tuấn

( Trưởng phòng Dầu khí và các nghiệp vụ khác VINARE)