Chậm nộp, trốn đóng BHXH: “Căn bệnh” khó chữa

Tình trạng DN chậm đóng, trốn nộp BHXH đang diễn ra khá phổ biến  (ảnh minh họa)(PL&XH) – Tình trạng DN chậm nộp, trốn đóng BHXH kể trên tồn tại phổ biến và kéo dài nhiều năm đã gây ảnh hưởng xấu đến các chính sách an sinh xã hội của TP, sự phát triển bền vững của quỹ BHXH.Nhiều “chiêu” lách luật.Theo báo cáo của Bảo hiểm xã hội (BHXH) TP Hà Nội, tính đến giữa năm 2011, số tiền nợ BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT) của các đơn vị đã lên tới 542,6 tỷ đồng, chiếm 5,2% tổng số thu năm 2011; trong đó nợ từ 12 tháng trở lên chiếm tới 245,3 tỷ đồng.

Một trong những “chiêu” thường được doanh nghiệp (DN) vận dụng để chậm nộp, trốn đóng BHXH là “vin” vào các lý do như: Ảnh hưởng của sự suy thoái kinh tế dẫn đến sản xuất kinh doanh gặp nhiều khó khăn; công trình xây dựng đã hoàn thành nhưng chủ đầu tư chưa thanh toán tiền dẫn đến DN làm ăn thua lỗ, không còn khả năng trả lương cho lao động cũng như đóng BHXH.

Một “chiêu” khác cũng được DN “khai thác” triệt để là không ký hợp đồng với người lao động hoặc ký hợp đồng dưới 3 tháng với những công việc có tính chất thường xuyên. Đây được xem là phương thức trốn nộp BHXH, BHYT rất “hiệu quả” vì vừa dễ chấm dứt hợp đồng lao động khi cần, lại giảm chi phí bắt buộc cho DN khi chấm dứt hợp đồng theo quy định, đồng thời tiện đối phó khi có thanh tra, kiểm tra.

Ngay cả biện pháp đối phó được xem là “cứng rắn” nhất hiện nay từ phía cơ quan quản lý như khởi kiện ra tòa khi DN có số tiền nợ lớn, thời gian nợ trên 12 tháng, DN nợ BHXH cũng tìm ra được cách “lách luật” tinh vi là trả một phần nợ trong tổng số nợ để có thời gian nợ dưới 12 tháng – Giám đốc BHXH Việt Nam Nguyễn Phương Mai cho biết.
“Mạnh tay” xử lý nợ đọng BHXH

Tình trạng DN chậm nộp, trốn đóng BHXH kể trên tồn tại phổ biến và kéo dài nhiều năm đã gây ảnh hưởng xấu đến các chính sách an sinh xã hội của TP, sự phát triển bền vững của quỹ BHXH. Nghiêm trọng hơn, việc chủ sử dụng lao động cố tình chiếm dụng tiền đóng BHXH, sẽ khiến người lao động không được thụ hưởng các loại hình trợ cấp thai sản, ốm đau, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp… Bởi, theo quy định của ngành BHXH, đơn vị chậm đóng BHXH sẽ bị khoanh sổ, dừng chi trả chế độ cho người thuộc đơn vị mình.

Phó Giám đốc BHXH Hà Nội Nguyễn Đức Hòa cho hay: “Từ nay đến cuối năm 2011, cùng với việc tăng cường công tác đốc thu, đôn đốc các DN, đơn vị nợ đọng bảo hiểm năm 2010, tăng cường công tác thanh, kiểm tra nội bộ, thanh tra liên ngành, BHXH Hà Nội sẽ kiên quyết hơn nữa trong việc xử lý các trường hợp nợ đọng, tiếp tục khởi kiện ra toà các đơn vị, DN chây ỳ tiền nợ đọng BHXH, BHYT, buộc DN phải thực hiện nghĩa vụ của mình với người lao động”.

Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Thị Bích Ngọc trong một buổi làm việc mới đây với BHXH TP Hà Nội cũng nhấn mạnh, trong thời gian tới, BHXH cần tăng cường phối hợp với các sở, ban, ngành và quận, huyện trong việc thu hồi nợ đọng BHXH tại các DN. Trường hợp vướng mắc lớn, DN “chây ỳ” đóng BHXH cần báo cáo UBND TP để có biện pháp tháo gỡ, khắc phục.

Thực tế với 4 tỷ đồng nợ BHXH thu hồi được sau khi khởi kiện ra tòa, 9 DN vi phạm trong năm vừa qua, cho thấy, với những động thái mạnh mẽ, kiên quyết thì khả năng thắng kiện là hoàn toàn có thể. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả của biện pháp này, đòi hỏi sự hoàn thiện hệ thống pháp luật về lao động hiện hành. Chẳng hạn, hành vi chiếm dụng số tiền đóng BHXH của người lao động lên đến hàng trăm triệu đồng trở lên cần được xem là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng và phải xử lý hình sự.

Quan trọng hơn, DN muốn hướng đến mục tiêu phát triển bền vững, cần quan tâm hơn nữa đến quyền và lợi ích của người lao động, trong đó đảm bảo việc đóng nộp đầy đủ các khoản BHXH cho người lao động.

Hải Yến
phapluatxahoi.vn

Comments are closed.