Doanh nghiệp nợ bảo hiểm xã hội:Tràn lan, sẵn sàng chịu phạt

bảo hiểm xă hộiTổng số nợ bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế của doanh nghiệp trên cả nước đến hết tháng 10/2012 đã tăng gần 2.050 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2011, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của hàng chục ngàn lao động.

Trục lợi từ kẻ hở pháp luật

Tình trạng nợ đọng, chậm đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế (BHXH-YT) xảy ra ở hầu hết các địa phương và ngày càng diễn biến phức tạp, gia tăng cả số đơn vị và số tiền nợ. “Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi người lao động, nhất là trong bối cảnh kinh tế khủng hoảng hiện nay, khi rất nhiều lao động bị mất việc làm”, bà Nguyễn Thị Phương Mai, Giám đốc BHXH Hà Nội nói.

Do doanh nghiệp nợ BHXH-YT, nên việc giải quyết các quyền lợi của người lao động như ốm đau, thai sản, hưu trí, tai nạn lao động sẽ không thực hiện được. Trường hợp người lao động ở các doanh nghiệp nợ BHXH-YT bị mất việc làm, cơ quan BHXH cũng không thể tiến hành chốt sổ BHXH, nên người lao động sẽ không thể hoàn tất hồ sơ xin hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Theo bà Mai, một phần nguyên nhân dẫn tới việc tổng số nợ BHXH-YT tăng thời gian qua là do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế, doanh nghiệp làm ăn khó khăn, thất bát, nhất là các doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng, cầu đường. Tuy nhiên, đây chỉ là phần nổi của tảng băng vì không phải gần đây, tình trạng nợ, trốn đóng BHXH-YT của các doanh nghiệp mới diễn ra.

Thực tế, kể cả ở giai đoạn làm ăn có lãi, rất nhiều doanh nghiệp cố tình trốn đóng hoặc chây lỳ, trong khi hàng tháng vẫn khấu trừ phần trăm tiền BHXH-YT từ tiền lương của người lao động. Với doanh nghiệp có hàng nghìn công nhân, số tiền BHXH mà doanh nghiệp chiếm dụng của người lao động có thể lên tới nhiều tỷ đồng. Xét về thực chất, đây là hành vi chiếm đoạt tiền của người lao động, có thể bị xử lý hình sự.

Thế nhưng, điều bất cập là, theo luật hiện hành, hành vi này chỉ bị xử lý hành chính. Dù cơ quan BHXH các địa phương đã nhiều năm kiến nghị sửa luật, nhưng đến nay, đề nghị này vẫn chưa được thông qua. Mức xử phạt hành chính hiện cũng chỉ dừng ở tối đa 30 triệu đồng. Tiền lãi chậm nộp cũng chỉ 0,05% trên tổng số tiền nợ cho mỗi ngày chậm đóng, nhưng không quá 30 ngày.

Trong khi đó, với số tiền chiếm dụng hàng tỷ đồng, nếu đem gửi ngân hàng, doanh nghiệp sẽ thu lợi lớn, nên tình trạng vi phạm ngày càng tràn lan, doanh nghiệp sẵn sàng vi phạm và chịu phạt. “Các doanh nghiệp ngày càng nhờn, tìm mọi cách để lách luật, trục lợi từ những kẽ hở của pháp luật”, ông Trương Trọng Thắng, Phó giám đốc BHXH Hà Nội nói.

Nên tăng mạnh mức xử phạt

Cũng theo ông Thắng, biện pháp mạnh tay nhất mà BHXH các địa phương có thể làm là khởi kiện các doanh nghiệp ra tòa cũng đã được áp dụng nhiều, nhưng số tiền đòi được cũng rất hạn chế do còn nhiều vướng mắc.

“Hơn nữa, thủ tục khởi kiện rất phức tạp, trong khi có tới hàng trăm doanh nghiệp nợ đọng kéo dài, nên cũng khó có thể áp dụng rộng rãi biện pháp này”, ông Thắng nói và cho biết thêm, kể cả khi khởi kiện thành công, việc thi hành án và đòi tiền không phải đơn giản, do thời gian thi hành án có thể kéo dài tới 5 năm theo luật định. Nếu doanh nghiệp tiếp tục chây ỳ, không thực hiện, cơ quan BHXH cũng không thể làm gì, thậm chí còn phải tạm ứng lệ phí thi hành án.

“Năm 2011, sau khi khởi kiện thành công một doanh nghiệp, chúng tôi cùng Tổ thu hồi nợ liên ngành phong tỏa 5 tài khoản ngân hàng của một doanh nghiệp, nhưng số dư tài khoản chỉ có… 6 triệu đồng”, ông Thắng nhớ lại.

Bên cạnh đó, việc phong tỏa tài khoản doanh nghiệp cũng không hề dễ dàng, vì động chạm đến lợi ích của các ngân hàng. Trong trường hợp doanh nghiệp tuyên bố phá sản, các tài sản có giá trị cũng thường được thế chấp để vay ngân hàng, nên dù bản án có hiệu lực pháp luật, thì dù có muốn cưỡng chế, cơ quan thi hành án cũng không thể tịch thu được các tài sản đó.

Phương án khả thi nhất để hạn chế việc trốn đóng, nợ đọng BHXH kéo dài của DN, theo ông Thắng, là phải nhanh chóng đưa hành vi này vào diện xử lý hình sự với người đứng đầu đơn vị vi phạm nhiều lần, hoặc có số tiền nợ lớn. Nếu chưa làm được ngay, thì trước mắt, nên tăng mạnh mức xử phạt hành chính lên 10% số tiền nợ. Khi chưa làm được điều này, quyền lợi chính đáng của hàng trăm nghìn lao động sẽ vẫn tiếp tục bị ảnh hưởng.

Nguồn baodautu.vn

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here