DN ‘xù’ quyền lợi công nhân, cơ quan chức năng bất lực?

Công nhân Công ty Hải Vinh quận Thủ Đức - TP.HCM mỏi mòn chờ trợ cấp trong vô vọng. – Từ đầu năm 2009 đến nay, không chỉ loay hoay giải quyết tình trạng giám đốc nhiều doanh nghiệp (DN) bỏ trốn, các ngành chức năng TP.HCM còn đau đầu với vấn nạn hàng loạt DN giải thể, ngừng hoạt động nhưng chây ì giải quyết chế độ chính sách cho người lao động (NLĐ).


Chủ DN “xù” lương, trợ cấp rồi… “mất tích”

Tình trạng hàng loạt các ông chủ DN bỏ trốn nhằm “xù” tiền lương của công nhân đang là “vấn nạn” tại địa bàn TP.HCM. Theo thống kê sơ bộ từ đầu năm đến nay đã có 10 DN có chủ bỏ trốn, quỵt hàng trăm triệu đồng tiền lương của CN như Công ty Sin B, Hoàng Nghiệp, S/M, Dục Quân, Kenwent,…
Tháng 1/2009, Công ty Sin B (vốn Hàn Quốc quận 12, do ông Lee Tae Hee làm chủ) ngừng hoạt động, sau đó ông chủ DN đã “bí mật” rời khỏi VN với tổng số lương công ty này còn nợ của CN là hơn 303 triệu đồng.

Tháng 2/2009, chủ Công ty Hoàng Nghiệp (vốn Malaysia, đóng ở quận Bình Tân, do ông Loh Kyong Vui làm Giám đốc) cũng bỏ trốn, 44 CN bị nợ lương 111 triệu đồng. Gần đây nhất, sáng ngày 20/10, ông chủ Công ty TNHH may mặc Dục Quân (vốn Đài Loan, quận 8) đã “biến mất” với số tiền hơn 1 tỷ đồng nợ lương CN, nửa tỷ đồng tiền nợ thuê mặt bằng, tài khoản của công ty tại ngân hàng hiện đã bị rút sạch.
Hay trường hợp xảy ra tại Công ty TNHH May Hàn Việt, dù đã ngừng hoạt động từ đầu tháng 2/2009, nhưng đến nay, bà Phạm Thị Thanh Thúy, Giám đốc công ty, vẫn còn nợ gần 100 công nhân khoảng 170 triệu đồng tiền lương, chưa kể khoản nợ bảo hiểm xã hội (BHXH) gần 150 triệu đồng. Từ đó đến nay, CN chỉ một lần duy nhất “bắt cóc” được bà Thúy và vớt vát chút đỉnh tiền lương. Thế nhưng sau đó, bà giám đốc này biệt tăm, gọi điện cũng không bắt máy.
Tương tự là tình cảnh của hàng trăm CN tại Công ty TNHH Phú Hữu (huyện Bình Chánh -TP.HCM). Do làm ăn thua lỗ, công ty đã đóng cửa từ tháng 11/2008. Thống kê đến thời điểm công ty ngừng hoạt động, còn nợ CN 750 triệu đồng tiền lương (50% tháng 10/2009 và 50% lương tháng 11/2009), chưa kể khoản nợ BHXH 1,1 tỉ đồng. Thời gian đầu, ông Phạm Xuân Quang, Giám đốc Công ty TNHH Phú Hữu, còn chủ động liên hệ cơ quan chức năng huyện Bình Chánh hứa hẹn giải quyết chế độ cho CN. Thế nhưng, 2 tháng qua, ông Quang đột ngột mất tích.
Đau hơn là trường hợp 500 CN Xí nghiệp I, Công ty TNHH Thương mại Hải Vinh (quận Thủ Đức – TP.HCM). Kể từ khi giải thể Xí nghiệp (XN) I vào đầu tháng 4/2009, đến nay, ông Hà Minh Hải, Giám đốc công ty vẫn chưa thanh toán 1,3 tỉ đồng trợ cấp thôi việc cho gần 500 CN. Dù vẫn còn một phân xưởng khác ở huyện Hóc Môn – TP.HCM, thế nhưng ông Hải vẫn không đoái hoài đến quyền lợi 500 CN đã từng chia ngọt, sẻ bùi với mình. Báo hại, số CN cũ cứ quay về liên hệ đòi quyền lợi nhiều lần, song bất lực, vì nhà xưởng cũ giờ chỉ là một mảnh đất trống.
Bên cạnh việc nợ lương CN, số vụ DN nợ đọng BHXH hàng chục đến hàng trăm tỷ đồng ngày càng được “khui” ra nhiều hơn. Cơ quan BHXH các địa phương phải đệ đơn khởi kiện hàng chục, hàng trăm “con nợ” xong dù thắng kiện nhưng bản án vẫn chỉ… nằm trên giấy, người lao động tiếp tục “dài cổ” chờ đợi quyền lợi chính đáng của mình.
Trong một buổi làm việc với các cơ quan chức năng, ông Cao Văn Sang – Giám đốc BHXH TP.HCM cho biết: năm 2009, BHXH thành phố tiếp tục khởi kiện 100 DN nợ đọng BHXH để đòi nợ số tiền gần 100 tỷ đồng.
Người lao động khốn đốn đủ đường
Dưới cái nắng gắt, PV VietNamNet tìm đến trụ sở của Công ty TNHH Dục Quân. Tiếng là trụ sở công ty nhưng thực chất đây là một nhà xưởng cũ kỹ, mái lợp tôn, có diện tích trung bình được thuê lại và nằm trong khuôn viên của một công ty khác. Những cánh cửa đóng kín, im lìm dưới nắng. Tại bảng nội quy và bảng theo dõi của công ty này còn chi chít những thẻ chấm công dang dở.
Đây từng là nơi làm việc của gần 1.000 công nhân trong suốt gần 6 năm qua. Được biết, Công ty Dục Quân chính thức đi vào hoạt động từ đầu năm 2002. Nhưng ngày 26/8/2008, đoàn Thanh tra Sở LĐ-TB&XH TP.HCM tiến hành thanh, kiểm tra việc thực hiện pháp luật lao động tại công ty mới phát hiện trong số 736 công nhân đang còn làm việc chỉ có 443 người được tham gia BHXH, BHYT, còn lại gần 300 người không được phía công ty đăng ký tham gia nhưng hằng tháng họ vẫn phải trích phần trăm lương đóng theo quy định, DN này còn nợ “ôm” của BHXH 1,8 tỷ đồng, công nhân công ty đã phải kêu cứu đến cơ quan chức năng từ nhiều tháng qua.
Khi chúng tôi hỏi về tình hình công ty này, chị chủ quán nước gần cổng công ty ái ngại: “Dục Quân ấy hả? Trước cũng làm ở đấy à? Nay còn gì đâu mà hoạt động! Dạo mới đóng cửa người ta còn đến chầu trực, người khóc, kẻ mếu kêu là mất trắng, mất việc làm, mất lương, mất cả tiền bảo hiểm suốt mấy năm trời… Kêu mãi, khóc mãi nào có được cái gì thành ra nản, không đến nữa…”.

“Nghèo như công nhân, đã mất việc lại còn mất của ai mà không xót. Một số tìm chỗ khác làm việc còn một số bỏ về quê rồi”, chị chủ quán nói .

Tương tự tình cảnh của gần 200 CN ở đây Công ty Thiên Hộ (quận Thủ Đức) cũng  lâm vào hoàn cảnh hết sức khó khăn. Ông chủ DN này còn nợ gần 300 triệu tiền lương của CN không biết khi nào trả nợ. Do không có tiền thanh toán nhà trọ, nhiều CN đã bị chủ nhà cắt hợp đồng. Nhiều nữ CN gặp chúng tôi chỉ biết khóc ròng…

Lẽ nào cơ quan chức năng bất lực?

Còn ông Trương Lâm Danh – Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP.HCM cho biết hiện nay ta chưa có luật cụ thể về vấn đề này. Luật còn nhiều khoảng trống nên đã tạo điều kiện cho những ông chủ sai phạm.
Trong thực tế, chỉ việc giải quyết trường hợp của Công ty Sin B kéo dài từ đầu năm tới nay người lao động vẫn chưa nhận được kết quả cuối cùng sau những ngày mòn mỏi mong đợi. Để có thể thanh lý tài sản công ty, giải quyết chế độ cho công nhân, các sở ngành như Sở Kế hoạch Đầu tư, Sở Lao động, Liên đoàn Lao động thành phố, Liên đoàn Lao động quận đã phải “tốn công, hao sức” với không ít cuộc họp hành đưa ra giải pháp đồng thời kiến nghị lên UBND thành phố giải quyết. Đối với những trường hợp tương tự, tình hình giải quyết cũng không khá hơn, công nhân chỉ biết… khóc ròng.

Theo quyết định 30 của Thủ tướng Chính phủ, UBND cấp tỉnh tại địa phương sẽ trích ngân sách ra trả lương cho công nhân có chủ bỏ trốn từ đầu năm 2009 đến nay rồi sau đó sẽ lấy tiền thanh lý tài sản trả về cho ngân sách. Nhưng với diện tích nhà xưởng đi thuê, dụng cụ ọp ẹp như Công ty Dục Quân không biết số tiền thanh lý tài sản sẽ được bao nhiêu? Các công ty khác trên địa bàn TP.HCM như Hoàng Nghiệp, Sin B cũng tương tự trong khi số nợ không phải ít, liệu tiếp tục tình trạng trên ngân sách nhà nước có kham nổi nhiệm vụ trên? Chẳng lẽ tiền  thuế của nhân dân được mang ra gánh nợ cho những ông chủ bỏ trốn?

Có một số vụ, CN đã được tổ chức công đoàn hướng dẫn khởi kiện ra tòa để đòi quyền lợi, song thời gian kéo dài khiến họ nản chí. Điều kỳ lạ là dù có một số giám đốc DN vẫn có thể liên hệ được, như trường hợp ông Hải, Giám đốc Công ty Hải Vinh và ông Đức (Giám đốc Công ty Thượng Thăng), song không hiểu vì sao các cơ quan TP lại thiếu nhiệt tình (?)

 

Sự việc cứ thế kéo dài, thiệt thòi cuối cùng vẫn thuộc về hàng ngàn CN?

Luật sư Lê Hà Thúy Lan – Đoàn Luật sư TP.HCM:

 

Cần sát xao từ đầu, tránh “mất bò mới lo làm chuồng”

 

Luật sư Lan cho biết khi DN nợ lương công nhân, nợ BHXH thì phần thiệt thòi luôn luôn bị đẩy về phía NLĐ. Trong hợp đồng lao động tại các DN luôn ghi các điều khoản tuân theo quy định của Nhà nước nhưng việc thực hiện đúng các quy định này hay không thì ít được đề cập, tới khi thanh, kiểm tra phát hiện thì… sự đã rồi.

 

Theo luật sư, nguyên nhân của thực trạng trên là do sự phối hợp thiếu nhịp nhàng giữa các cơ quan chức năng. Số tiền nợ BHXH của nhiều DN lên đến hàng tỷ đồng cho thấy không ít DN nợ đọng trong thời gian kéo dài, khi DN không còn khả năng trả nợ cơ quan BHXH mới khởi kiện ra tòa coi như… “mất bò mới lo làm chuồng”, bên cạnh đó dư luận cũng đặt dấu hỏi về thực trạng này. Vấn đề cần đặt ra là các cơ quan chức năng cần kiểm tra chặt chẽ, dứt điểm ngay từ khi DN có dấu hiệu vi phạm và xử lý kịp thời tránh tình trạng hậu quả xảy ra rồi cơ quan chức năng phải lúng túng tìm hướng giải quyết như hiện nay.

Trực Ngôn – Vũ Như
Báo VietNamNet,

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here